Thai ngoài tử cung có thể vào tử cung được không? Bác sĩ giải đáp chi tiết

Chào bạn Mỹ An,

Thai ngoài tử cung có thể vào tử cung được không? Đây là câu hỏi mà nhiều thai phụ lo lắng tìm kiếm câu trả lời khi nhận được chẩn đoán mang thai ngoài tử cung. Thai ngoài tử cung, còn gọi là chửa ngoài dạ con, là tình trạng trứng đã được thụ tinh không di chuyển vào tử cung để làm tổ mà thay vào đó lại bám vào các vị trí khác ngoài buồng tử cung. Theo ước tính, thai ngoài tử cung xảy ra ở khoảng 1–2% số thai kỳ được xác nhận. Các vị trí mà thai có thể làm tổ bao gồm: Vòi tử cung chiếm 95-98% trường hợp, vị trí khác như: Buồng trứng, cổ tử cung, ổ bụng,… (chỉ chiếm 2-5%).

Thai ngoài tử cung là cấp cứu sản khoa. Nếu không phát hiện sớm, nguy cơ vỡ thai gây chảy máu ồ ạt có thể đe dọa tính mạng trong vài giờ. Để hiểu rõ hơn thai ngoài tử cung có thể vào tử cung được không, bạn hãy theo dõi nội dung bài viết dưới đây nhé!

Thai ngoài tử cung có thể vào tử cung được không?

Nhiều thai phụ khi nhận tin mang thai ngoài tử cung thường hy vọng rằng có thể “đưa thai về đúng vị trí”. Thai ngoài tử cung không thể di chuyển vào tử cung bởi những lý do sau:

1. Do cơ chế làm tổ của thai

Khi trứng được thụ tinh, nó sẽ di chuyển trong vòng 5-7 ngày đầu. Phôi thai bám chặt vào lớp niêm mạc nhờ tế bào nuôi (trophoblast) - lớp tế bào bao quanh phôi, có chức năng cắm sâu vào mô niêm mạc. Quá trình này tạo ra sự kết nối chặt chẽ giữa thai và mô bám, không thể tách rời mà không gây tổn thương.

Khi kích thước thai ngoài tử cung phát triển có thể gây vỡ, nguy hiểm đến tính mạng

2. Do hạn chế của y học hiện đại

Cho đến nay, chưa có bất kỳ công nghệ y tế nào trên thế giới có khả năng cấy ghép hoặc di chuyển thai từ vị trí ngoài tử cung vào bên trong tử cung một cách an toàn. Mọi nỗ lực can thiệp đều có nguy cơ gây chảy máu nghiêm trọng và nguy hiểm tính mạng.

Khi thai nằm ở vòi tử cung, buồng trứng hay ổ bụng không có cấu trúc niêm mạc và không gian để thai nhi phát triển. Do vậy, nếu đang nghi ngờ thai ngoài tử cung, bạn hãy thăm khám theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn nhé.

Dấu hiệu nhận biết thai ngoài tử cung

Thai ngoài tử cung ban đầu có thể có các dấu hiệu giống như mang thai bình thường, khiến nhiều người khó phát hiện như:

• Trễ kinh: Tương tự như mang thai thường.
• Đau bụng: Đau âm ỉ một bên hạ vị hoặc toàn bộ vùng bụng dưới, mức độ có thể tăng dần.
• Ra máu âm đạo bất thường: Chiếm 56% trường hợp, máu có thể ít hoặc nhiều, màu nâu hoặc đỏ tươi.
• Buồn nôn, ốm nghén: Giống thai bình thường do hormone hCG tăng.
• Căng tức vú: Do ảnh hưởng của hormone thai kỳ.

Ở giai đoạn này, sức khỏe của bạn thay đổi rất nhanh. Đừng chờ đợi - hãy đến bệnh viện ngay nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây:

• Đau bụng dữ dội, đột ngột, có thể lan ra vai.
• Chảy máu âm đạo nhiều.
• Choáng váng, mệt lả, vã mồ hôi lạnh.
• Da xanh xao, niêm mạc nhợt nhạt.
• Mạch nhanh, huyết áp tụt.
• Nôn mửa, khó thở.

Đau bụng dưới kèm theo chảy máu âm đạo bất thường có thể là dấu hiệu thai ngoài tử cung

Thai ngoài tử cung nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời có thể để lại những hậu quả nghiêm trọng:

• Vỡ thai gây xuất huyết: Đây là biến chứng nguy hiểm nhất, có thể dẫn đến tử vong nếu không cấp cứu kịp. Khi vòi tử cung vỡ, các mạch máu lớn cũng bị tổn thương, gây chảy máu vào ổ bụng rất nhanh.
• Tổn thương vòi tử cung: Việc phải cắt bỏ một bên vòi tử cung có thể ảnh hưởng đến khả năng thụ thai tự nhiên, tùy thuộc vào chức năng của bên còn lại. Nếu cả hai bên vòi tử cung đều bị tổn thương, người phụ nữ sẽ không thể mang thai tự nhiên.
• Nguy cơ tái phát: Phụ nữ đã từng có thai ngoài tử cung có nguy cơ bị lại từ 10-20% ở các lần mang thai tiếp theo. Nguyên nhân thường do tổn thương vòi tử cung hoặc các yếu tố nguy cơ vẫn còn tồn tại.
• Ảnh hưởng tâm lý: Mất thai là một cú sốc lớn, nhiều phụ nữ rơi vào trạng thái trầm cảm, lo lắng về khả năng sinh sản sau này.
• Sẹo mổ: Ảnh hưởng đến các lần mang thai tiếp theo, tăng nguy cơ thai làm tổ ở sẹo mổ cũ.

Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào trong số này, cần đến bệnh viện ngay lập tức. Thai ngoài tử cung vỡ có thể gây mất máu hàng lít trong thời gian ngắn, dẫn đến sốc mất máu và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Thai ngoài tử cung khi vỡ có thể gây sốc do mất máu dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện và can thiệp sớm

Phương pháp chẩn đoán thai ngoài tử cung

Chẩn đoán sớm và chính xác là yếu tố quyết định kết quả điều trị. Dưới đây là một số phương pháp chẩn đoán thường được áp dụng:

1. Xét nghiệm định lượng beta-hCG

Thực hiện xét nghiệm beta – hCG giúp phát hiện hormone mang thai trong máu. Nếu nồng độ hCG tăng chậm hơn mức bình thường của thai trong tử cung, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm định lượng nhiều lần để đánh giá chính xác.

2. Siêu âm đầu dò âm đạo

Đây là phương pháp chẩn đoán chính xác nhất giúp xác định vị trí túi thai (trong hoặc ngoài tử cung) và đánh giá lượng dịch tự do (máu) trong ổ bụng nếu có vỡ.

Hình ảnh siêu âm đầu dò thấy thai ngoài tử cung ở buồng trứng phải

Các phương pháp điều trị thai ngoài tử cung

Vì thai ngoài tử cung không thể vào được tử cung và nếu để lâu có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của người mẹ nên việc điều trị là bắt buộc. Bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phù hợp dựa trên tình trạng cụ thể, bao gồm:

1. Điều trị nội khoa bằng thuốc

Phương pháp điều trị thai ngoài tử cung bằng thuốc thường được áp dụng khi thai được phát hiện sớm, kích thước túi thai còn nhỏ dưới 3 cm, chưa có dấu hiệu vỡ và nồng độ beta-hCG ở mức thấp (ngưỡng cụ thể tùy phác đồ từng cơ sở, thường dao động từ 1500–5000 mIU/mL theo ACOG 2018). Bác sĩ cũng chỉ định phương pháp này khi người bệnh không có chống chỉ định với thuốc.

Methotrexate được tiêm bắp nhằm ức chế phân chia tế bào, khiến phôi thai ngừng phát triển và dần thoái triển. Cơ thể thường hấp thu hoàn toàn trong khoảng 4–6 tuần. Đây là phương pháp không cần phẫu thuật, giúp bảo tồn vòi tử cung và giảm nguy cơ biến chứng. Sau khi tiêm, người bệnh cần theo dõi sát nồng độ beta-hCG vào ngày thứ 4 và ngày thứ 7. Nếu mức giảm không đạt ngưỡng yêu cầu (dưới 15%), bác sĩ có thể cân nhắc tiêm liều thứ hai hoặc chuyển sang can thiệp phẫu thuật. Sau điều trị, phụ nữ nên tránh mang thai ít nhất 3–6 tháng để bảo vệ sức khỏe sinh sản.

Bạn nên dùng thuốc theo chỉ dẫn kết hợp đi thăm khám đúng lịch hẹn để được bác sĩ theo dõi

2. Phẫu thuật nội soi

Phẫu thuật nội soi được chỉ định trong các trường hợp: thai có kích thước trung bình đến lớn, xuất hiện tim thai, beta-hCG ở mức cao, hoặc người bệnh không đủ điều kiện điều trị nội khoa. Ngoài ra, nội soi cũng được cân nhắc khi thai đã vỡ nhưng huyết động còn ổn định và lượng máu trong ổ bụng chưa quá nhiều.

Nội soi là kỹ thuật ít xâm lấn với 3-4 vết mổ nhỏ chỉ khoảng 0,5-1 cm, giúp người bệnh hồi phục nhanh, thường có thể xuất viện sau 1-2 ngày. So với mổ mở, phẫu thuật nội soi giảm đáng kể cảm giác đau sau mổ, hạn chế nguy cơ để lại sẹo và tình trạng dính, đồng thời chi phí điều trị cũng thấp hơn. Trong quá trình thực hiện, bác sĩ có thể cắt bỏ vòi tử cung nếu tổn thương quá nặng, hoặc lựa chọn mở vòi lấy thai và khâu bảo tồn trong trường hợp điều kiện cấu trúc còn cho phép, nhằm giữ lại khả năng sinh sản cho mẹ.

Mổ nội soi thai ngoài tử cung áp dụng cho trường hợp khối thai chưa vỡ

3. Phẫu thuật mổ mở

Phẫu thuật mổ mở được xem là lựa chọn bắt buộc trong những tình huống thai ngoài tử cung đã vỡ gây chảy máu ồ ạt, bệnh nhân rơi vào tình trạng sốc mất máu hoặc huyết động không ổn định và cần được cấp cứu ngay lập tức. Phương pháp này cũng được chỉ định khi người bệnh không đáp ứng điều kiện để thực hiện phẫu thuật nội soi.

Trong quá trình mổ mở, bác sĩ sẽ rạch một đường ngang ở bụng dưới dài từ 10-15 cm để tiếp cận vùng tổn thương. Tùy vào mức độ chảy máu và hư hại của vòi tử cung, có thể phải tiến hành cắt bỏ hoàn toàn vòi để đảm bảo cầm máu an toàn. Do mức độ can thiệp lớn hơn, bệnh nhân thường hồi phục chậm hơn so với nội soi và cần nằm viện theo dõi khoảng 5-7 ngày trước khi xuất viện.

Cách phòng ngừa thai ngoài tử cung

Mặc dù không thể phòng ngừa hoàn toàn thai ngoài tử cung, nhưng có nhiều cách để giảm thiểu nguy cơ, bao gồm:

1. Điều trị triệt để viêm nhiễm phụ khoa

Xử lý sớm và dứt điểm viêm nhiễm phụ khoa là cách phòng ngừa thai ngoài tử cung hiệu quả nhất. Khi có dấu hiệu bất thường như khí hư nhiều, mùi hôi, ngứa rát hoặc đau bụng dưới, phụ nữ cần đi khám ngay để được chẩn đoán chính xác. Đặc biệt, các bệnh lý lây truyền qua đường tình dục như Chlamydia và lậu cần được điều trị kịp thời vì chúng có thể gây tổn thương vòi tử cung và làm tăng nguy cơ thai ngoài tử cung. Người bệnh phải tuân thủ đúng phác đồ, uống thuốc đủ liều và tái khám sau khi kết thúc điều trị để đảm bảo nhiễm trùng đã được kiểm soát hoàn toàn.

Bạn nên điều trị triệt để viêm nhiễm phụ khoa để phòng ngừa thai ngoài tử cung

2. Vệ sinh vùng kín đúng cách

Giữ vệ sinh vùng kín khoa học là biện pháp quan trọng giúp hạn chế nguy cơ viêm nhiễm dẫn đến tắc nghẽn vòi tử cung. Phụ nữ nên vệ sinh 2 lần mỗi ngày bằng dung dịch chuyên dụng, đồng thời chú ý lau từ trước ra sau sau khi đi vệ sinh để tránh kéo vi khuẩn từ vùng hậu môn lên âm đạo. Trong những ngày hành kinh, nên thay băng vệ sinh thường xuyên để hạn chế vi khuẩn phát triển. Ngoài ra, không nên thụt rửa sâu bên trong âm đạo vì có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh tự nhiên, khiến vùng kín dễ bị viêm nhiễm hơn.

3. Hạn chế nạo phá thai

Nạo hút thai nhiều lần có thể gây tổn thương tử cung và vòi tử cung, từ đó làm tăng nguy cơ mang thai ngoài tử cung trong tương lai. Vì vậy, phụ nữ cần chủ động sử dụng các biện pháp tránh thai an toàn và hiệu quả nếu chưa có kế hoạch mang thai, chẳng hạn như viên uống tránh thai hàng ngày hoặc que cấy tránh thai. Ngăn ngừa mang thai ngoài ý muốn không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe sinh sản mà còn giảm thiểu nguy cơ phải đối mặt với các biến chứng nguy hiểm từ thủ thuật nạo hút.

4. Khám phụ khoa định kỳ

Việc thăm khám phụ khoa ít nhất mỗi năm một lần, ngay cả khi không có triệu chứng, là bước cần thiết để phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn. Trong lần khám định kỳ, bác sĩ sẽ kiểm tra tình trạng viêm nhiễm, đánh giá sức khỏe tử cung – buồng trứng và thực hiện tầm soát ung thư cổ tử cung. Phát hiện sớm các bất thường giúp điều trị kịp thời, giảm nguy cơ ảnh hưởng đến vòi tử cung và khả năng làm tổ của thai.

5. Các biện pháp hỗ trợ khác

Bạn nên quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su giúp giảm nguy cơ mắc bệnh lây truyền, từ đó hạn chế nguy cơ viêm nhiễm phụ khoa. Ngoài ra, phụ nữ nên tránh hút thuốc lá, xây dựng lối sống lành mạnh và duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ để tăng sức đề kháng cho cơ thể.

Bạn nên bổ sung chế độ ăn uống lành mạnh để cơ thể khỏe mạnh trước khi có kế hoạch mang thai

6. Khi có kế hoạch mang thai

Trước khi mang thai, phụ nữ nên khám tiền thai để đánh giá tổng thể sức khỏe sinh sản. Nếu có yếu tố nguy cơ như tiền sử thai ngoài tử cung hoặc viêm nhiễm phụ khoa kéo dài, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm kiểm tra vòi tử cung để đảm bảo sự thông suốt. Khi đã có thai, việc khám thai sớm từ tuần 5–6 vô cùng quan trọng để xác định vị trí làm tổ của thai, giúp phát hiện và xử lý kịp thời nếu có dấu hiệu bất thường.

Kết luận

Qua bài viết này, hy vọng bạn đã có câu trả lời rõ ràng cho câu hỏi “thai ngoài tử cung có thể vào tử cung được không”. Thai ngoài tử cung không thể di chuyển vào tử cung được, nên cần phải được điều trị ngay khi phát hiện để đảm bảo an toàn cho người mẹ. Theo một số nghiên cứu, khoảng 65–70% phụ nữ sau điều trị thai ngoài tử cung vẫn có thể mang thai tự nhiên, tùy thuộc vào phương pháp điều trị, mức độ tổn thương vòi tử cung và việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn.

Thai ngoài tử cung nghiêm trọng, nhưng không phải là dấu chấm hết. Nhờ chẩn đoán sớm và can thiệp đúng lúc, phần lớn phụ nữ vẫn có thể bảo tồn khả năng sinh sản và đón nhận tin vui trong tương lai. Khám thai từ tuần 5–6, siêu âm xác định vị trí thai và theo dõi đều đặn là những bước thiết thực nhất bạn có thể làm ngay hôm nay.

Bạn đang lo lắng về thai ngoài tử cung hoặc cần được theo dõi thai kỳ an toàn? Bạn hãy đến với Bệnh viện Đại học Phenikaa để được thăm khám và tư vấn bởi đội ngũ bác sĩ sản khoa được đào tạo chuyên sâu, có kinh nghiệm xử lý các bệnh lý sản khoa phức tạp. Bệnh viện có hệ thống máy siêu âm 4D GE Voluson E10 - thế hệ mới nhất giúp chẩn đoán chính xác tình trạng thai để kịp thời đưa ra tư vấn phù hợp. Bạn hãy liên hệ ngay hotline: 1900 886648 để đặt lịch khám với chuyên gia nhé!